Metamodel

Een succesvol leven vereist verandering. Het Meta Model geeft een handleiding om het wereldmodel van iemand te begrijpen te veranderen.

Je weet hoe het kan gaan. Een goede vriendin van je zegt ‘ik kan dat niet’. Je weet dat ze het wel kan en dus vertel je haar dit. Uiteindelijk kom je terecht in een discussie waarin jouw goedbedoelde opmerkingen en adviezen haar nog meer overtuigen van waarom ze het niet kan. Wanneer je iemand hoort die een overtuigingen heeft die hem of haar beperkt in hetgeen hij of zij wil bereiken, heb je al snel de neiging om die persoon te vertellen dat hij of zij het wel kan en dat ze het niet bij het juiste eind hebben.

Zoals je waarschijnlijk weet werkt dit in 9 van de 10 gevallen niet. Mensen willen gelijk hebben en we willen niet graag van anderen horen dat zij niet gelijk hebben. Dus gaan we onze overtuigingen vurig verdedigen, ook al zijn we er niet zo zeker van dat we gelijk hebben. Hoe meer je de persoon gaat aanvallen en gaat vertellen hoe verkeerd hij of zij het wel niet zien en hoe ze het bij het onjuiste eind hebben, hoe meer de ander zich gaat verdedigen wat de overtuiging bij de ander zal verstevigen.

Nu we dit weten, wat kun je dan wel doen? Hiervoor is door Richard Bandler en John Grinder een techniek ontwikkeld genaamd het Metamodel.

Wat is het Meta Model?

Het metamodel is een zeer krachtig instrument om anderen te coachen. Het helpt de ander om irrationele gedachten te stoppen, blokkerende overtuigingen weg te halen en om zelf te komen of de ander te helpen uit vaste, knellende patronen. Het helpt ook jezelf om krachtig te communiceren met een ander.

Voorbeeld:

Stel dat Henk aan je vertelt “ik kan aan haar gezicht zien dat Petra me niet leuk vindt, dus het heeft weinig zin om haar mee uit te vragen! Dat maakt me verdrietig, want ik heb nooit geluk met meisjes”.

Op het eerste gezicht een begrijpelijke opmerking. Wanneer we echter het Metamodel hiervoor inzetten komen we een stuk verder

• Henk denkt dat hij Petra’s gedachten kan lezen. Dit is (gelukkig!) pertinent onjuist.
• Henk denkt dat door te kijken naar de uitdrukking van de spieren in haar gezicht hij kan voorspellen welke reactie zij zal hebben. Wat hij eigenlijk doet is dat hij concludeert dat als hij een soortgelijke gezichtsuitdrukking zou hebben hij bepaalde gevoelens zou hebben en hij waarschijnlijk op een bepaalde manier zou reageren. Vervolgens gaat hij ervan uit dat dit bij haar op dezelfde manier plaatsvindt.
• Het is een generalisatie als hij zegt “ik heb nooit geluk met meisjes”. Hij baseert deze mening op een zeer beperkte hoeveelheid bewijs. Het is uiteraard mogelijk, maar dit is zeer onwaarschijnlijk. Het is waarschijnlijker dat hij zichzelf in een hoek trapt door gebeurtenissen uit het verleden te generaliseren naar alle meisjes in de toekomst.
• Door te zeggen dat “dit maakt me verdrietig” zegt hij eigenlijk dat hij geen controle heeft over zijn gevoelens en dat zijn gevoelens het gevolg zijn van gebeurtenissen buiten hem om. Hierdoor blijft hij in de ‘slachtoffer” rol zitten waardoor hij een speelbal wordt van externe omstandigheden.

Om Henk te helpen kunnen we het Metamodel gebruiken om hem bewust te maken van zijn eigen denken. In plaats van hem te vertellen dat hij het bij het verkeerde eind heeft, kunnen we op een subtiele manier enkele (metamodel) vragen stellen waardoor hij uit zijn beperkende overtuigingen komt. Je helpt de ander om zijn eigen antwoorden te vinden, niet die van jou. Het maakt de ander krachtiger, onafhankelijker en effectiever.

Je kunt het metamodel in veel situaties toepassen. Niet alleen in formele coachingsessies, ook in gesprekken met je kinderen, ouders, werkgever, collega’s, medewerkers, vriendin, familie of mensen in de kroeg! Hieronder volgt een overzicht van het Metamodel: de verschillende taalpatronen in kaart gebracht.